Dimitris Voyatzis filmleri özellikle 1980’lerin Yunan istismar sineması için eşsiz örneklerdir. Voyatzis’in filmleri, çoğu zaman düşük bütçelerle, hatta amatörce çekilmişti ve Kuzey Yunanistan’daki kafelerde, dostlarının bulunduğu şehirlerde özel gösterimler için hazırlanıyordu. Hikâyelerinin merkezinde ise hep kusurlu, dışlanmış, kanun dışı karakterler vardı. Bu anti-kahramanlar, aşk, kefaret veya kurtuluş peşinde koşarken bazen de en ilkel arzularına teslim olmuş canavarlara dönüşüyorlardı. İzleyici, yozlaşmış şehirlerde, pislik ve tiksinti içinde hayatta kalmaya çalışan bu figürlerle hem tedirgin oluyor hem de tuhaf bir sempati besliyordu.

Voyatzis’in kült filmi denildiğinde akla ilk gelen yapım, kuşkusuz 1986 tarihli “Hobby Mou… O Viasmos!” (Tecavüz Benim Hobim!) olur. “Shot-on-video” formatında çekilen bu film, Haris Stavropoulos’un obsesif ve sapkın davranışlarını merkeze alır. Voyatzis’in bizzat canlandırdığı bu karakter, manik yüz ifadeleri, sigara tiryakiliği ve grotesk hareketleriyle adeta bir performans şovu sunar. Pot-bellied (göbekli) bir seri tecavüzcünün derme çatma dairelerde geçen hikâyesi, Voyatzis’in anti-estetik anlayışının doruk noktasıdır. Film, izleyiciyi tiksindirirken bir yandan da büyüleyici bir tuhaflık içinde hapseder; tam anlamıyla VHS-trash’un altın çağının bir örneğidir.

Aynı yıl çekilen “O Skylas” (Köpek Adam), Voyatzis’in karanlık ve sert anlatımını dramatik bir tona taşır. Eski mahkûm Mitsos’un masumiyetini ispatlama çabası, onu suç dünyasının ve yozlaşmış polisin acımasız kıskacına sokar. Bu filmde de Voyatzis, Yunan kült aktör Kostas Stefanakis ile birlikte kamera karşısına geçerek, anti-kahramanların çarpıcı bir portresini çizer.

1987’deki “Oi Lires Tou Antarti” (Gerilla’nın Külçeleri) ve “Oi Mages Den Yparhoun Pia”, Voyatzis’in marjinal karakterlere olan ilgisini devam ettirir. Düşük bütçeler, amatör oyunculuklar ve yer yer grotesk sahneler, onun sinemasının tipik alametifarikalarıdır. Karakterlerin yanlış anlaşılmış arzuları, yozlaşmış çevrelerle ve kendi karanlık yanlarıyla mücadelesi, izleyiciyi hem gülümsetir hem de huzursuz eder.

Dimitris Voyatzis filmleri başlangıçta video piyasasına sürülmediği için uzun süre kayıp olarak kaldı. Daha sonra Onar Films aracılığıyla geniş kitlelerle buluşturuldu. Bu süreçte Voyatzis, yakın arkadaşı Tasos Aggelopoulos ile Lary-Skot Productions’ı kurarak filmlerini üretip gösterime sundu. Aggelopoulos, yapım sürecinde kameramanlıktan ışıkçılığa kadar birçok görev üstlenmiş, yıllar sonra ise filmleri “çöp” olarak nitelendirip negatiflerin kaybolduğunu itiraf etmiştir.

Dimitris Voyatzis’in özel hayatı da sineması kadar sıra dışıydı. Halk müziği sanatçısı olarak Yunan panayır ve festivallerinde sahne almasına rağmen evlenmemiş ve bilinen bir çocuğu olmamıştı. Yine de bazı kaynaklar, “O Skylas” filminde oğlu George Voyiatzis’in yer aldığını öne sürer.

Bugün Voyatzis’in filmleri, Yunan kült film festivallerinde yeniden keşfediliyor. Artık unutulmuş bir yönetmen değil; tuhaf ve rahatsız edici estetiğiyle, sinema tarihinin karanlık bir köşesinde modern izleyiciler için hâlâ çekici bir figür. Onun sineması, tiksindirici, büyüleyici ve unutulmaz bir tuhaflığın kusursuz bir harmanıdır; VHS kültürünün karanlık, çarpıcı ve eğlenceli tarafını merak eden herkes için bir başyapıt niteliği taşır.

Tolga Demirtaş (tolga@iyikotufilm.com)