Ed Wood, John Cassavetes gibi Amerikan bağımsız sinemasının önde gelen isimlerindendir Roger Corman. Özellikle A. Poe uyarlamalarıyla adından söz ettirmiştir. Sinema kariyerine Stanford Üniversitesi’ndeki endüstri mühendisliği eğitimini ve ordudaki görevini geride bırakıp Monster from the Ocean Floor (1954) ile başlayan yönetmen ilk önemli başarısını Day the World Ended (1955) filmiyle gerçekleştirmiş ve bu filmin ticari başarısı yönetmenin önünü dahada açmıştır. American International Pictures adına çalışan Corman şirket için stüdyo yöntemiyle birçok atmosferik film çekmiştir. R. Corman’ın kuşkusuz en ünlü filmi ise 1960 yapımı The Little Shop of Horrors’dır. İnsan eti yiyen bir bitkinin etrafında dönen film diğer filmleri gibi düşük bir bütçe ve çok kısa bir sürede (2,5 gün) tamamlanmıştır. Filmde ünlü aktör Jack Nicholson’ın da rol aldığını belirtmekte fayda var.

1960-1964 yılları arasında sekiz Poe uyarlaması çeken yönetmen, bu sekiz filmin başrolünde Vincent Price’a yer verir. (House of Usher, Pit and the Pendulum, Premature Burial, Tales of Terror, The Raven, The Haunted Palace, The Masque of the Red Death, ve The Tomb of Ligeia.) Dönemin sinema dünyasında öyle bir yankı uyandırır ki, 1964 yılında efsanevi Cinémathèque française’de (ve sonrasında British Film Institute ile MoMA’da) retrospektifi yapılan en genç sinemacı olma unvanını kazanır.

Corman’ın Poe uyarlamaları arasında en iyisi olarak gösterilen film Pit and the Pendulum (1961) filmidir. Film günümüzde gotik-korku filmlerinin en güzel ve en iyi örnekleri arasında gösterilmektedir. Yönetmen aynı yıllarda William Shatner’a ilk başrollerinden birini verdiği The Intruder (1962) ve bilimkurgu klasiği X: The Man with the X-ray Eyes (1963) gibi kalıpları yıkan eserlere de imza atmıştır.

1966 yılına geldiğimizde Corman The Wild Angels filmiyle başka ufuklara yelken açıyordu bir motorsiklet çetesinin hikayesini resmeden yönetmen bunu belgesel tadında seyirciye aktarır ve bir yıl sonra yine bir biker filmi olan Devil’s Angels ile bu tarzın öncü filmlerine imza atmış olur. Aynı yıl yönetmen bence en ilginç filmlerinden biri olan ve senaryosunu Jack Nickholson’ın yazdığı The Trip (1967) adlı filmi çeker. Film dönemin tarzını çok iyi yansıtan, Hippi kültürü ve uyuşturucu ekseni etrafında dönen ilginç bir yapımdır.

Roger Corman 70ler den itibaren yönetmenliğin yanı sıra prodüksiyon işinede el atar. 1970’te kurduğu New World Pictures (ve ilerleyen yıllarda Concorde Pictures) ile bağımsız yapımcılığın kurallarını baştan yazar. Death Race 2000 (1975) gibi distopik aksiyonlar, kadın hapishanesi filmleri (The Big Doll House) ve ilerleyen yıllarda televizyon için ürettiği Sharktopus, Dinocroc gibi B-tipi canavar filmleriyle kült statüsünü perçinler. Corman ayrıca sadece ucuz tür filmleri yapmakla kalmamış, Federico Fellini, Ingmar Bergman, François Truffaut ve Akira Kurosawa gibi dünya sineması ustalarının filmlerinin Amerikan dağıtımını üstlenerek, sanat sinemasını arabalı sinemalara (drive-in) kadar sokmuştur. 50 den fazla filmin yönetmenliğini ve 300’den fazla (kariyerinin sonuna gelindiğinde bu sayı 500’ü aşmıştır) filminde prodüktörlüğüne imza atan Corman’ın sinema tarihi üzerindeki yeri tartışılmaz. Yönetmen en son 1990 yılında Frankenstein Unbound filmiyle izleyicisiyle buluşur. (1994 yılında ise sırf hakları elde tutmak için ucuza çektiği ancak hiç vizyona sokulmayan efsanevi The Fantastic Four’un yapımcısı olarak çizgi roman uyarlamaları tarihine de ilginç bir not düşmüştür.)

Francis Ford Coppola, Martin Scorsese, Ron Howard, Peter Bogdanovich, Jonathan Demme, Donald G. Jackson, Gale Anne Hurd, Carl Colpaert, Joe Dante, James Cameron, John Sayles, Monte Hellman, Paul Bartel, George Armitage, Jonathan Kaplan ve Jack Hill gibi birçok önemli yönetmen Corman ile çalıştı. Bazıları bu tecrübeleri sayesinde film çekiminin inceliklerini öğrendiklerini açıkladı. Örneğin James Cameron, Terminatör filminin DVD’sinde yer alan bir röportajında “Roger Corman Film Okulu’nda öğrenim gördüğünü” söyledi. Jack Nicholson, Peter Fonda, Bruce Dern, Michael McDonald, Dennis Hopper, Talia Shire ve Robert De Niro gibi aktörler ise ilk önemli çıkışlarını Corman ile yaptıkları çalışmalarda yakaladılar. Bu efsanevi listeye Pam Grier, Diane Ladd ve Sandra Bullock gibi kariyerlerinin başlarında Corman’ın desteğini alan aktrisleri de eklemek gerekir.

Corman’ın yardımcı olduğu yönetmenlerin bazıları, filmlerinde Corman’a cameo rolleri vererek yönetmeni onurlandırdılar. Böylece Corman, Baba II, Kuzuların Sessizliği, Apollo 13 gibi filmlerde rol almış oldu. (Ayrıca Philadelphia ve The Manchurian Candidate filmlerinde de kısa rollerle karşımıza çıkar. Kendi renkli kariyeri ise prömiyerini Sundance ve Cannes’da yapan 2011 çıkışlı ‘Corman’s World’ adlı belgesele konu olmuştur.)

2005’te New York City Korku Filmleri Festivali’nde ömür boyu başarı ödülü alan Corman, George A. Romero, Tom Savini ve Tobe Hooper’ın ardından bu ödülü alan dördüncü kişi oldu.

Roger Corman’ın Poe Uyarlamaları :

Tolga D. (tolga@iyikotufilm.com)