Sinema tarihinin tozlu raflarında, varlığı kanıtlanmış olsa da kendisi sırra kadem basmış bazı yapımlar vardır. Ancak bunlardan çok azı, 1974 yapımı Him kadar tartışmalı, kışkırtıcı ve gizem doludur. Yıllarca bir şehir efsanesi ya da bir şaka sanılan bu eşcinsel pornografik film, günümüzde kayıp filmler (lost films) literatürünün en çok aranan ve üzerine en çok spekülasyon yapılan eserlerinden biri haline gelmiştir.

Şehvet ve Kutsallık Arasında

Ed D. Louie tarafından yönetilen Him, 27 Mart 1974’te New York’taki 55th Street Playhouse’da gösterime girmiştir. Film, sanıldığının aksine doğrudan İsa’nın hayatını anlatmaktan ziyade, İsa Mesih’e karşı erotik bir saplantı geliştiren genç bir eşcinsel erkeğin hikayesine odaklanır.

Filmin kurgusunda, bu saplantılı ana karakter, fantezilerini tatmin etmek için İncil’deki sahneleri canlandırır. Bu sahneler arasında, çarmıha gerilmiş bir İsa figürünün havarileriyle cinsel ilişkiye girdiği son derece grafik sekanslar yer alır. Dönemin ünlü pornografi eleştirmeni Al Goldstein, Screw dergisindeki incelemesinde filmi hem teknik açıdan eleştirmiş hem de sodomizme adanmış bir ilahi olarak nitelendirerek, filmin içerdiği sınır tanımaz sahneleri (örneğin bir elektrik süpürgesiyle yaşanan cinsel ilişkiyi) detaylandırmıştır.

Bir Şaka mı, Gerçek mi?

Filmin kayboluşu ve uzun yıllar bir efsane olarak kalmasının temel sebeplerinden biri, Harry ve Michael Medved’in 1980 tarihli ünlü kitabı The Golden Turkey Awards ile ilgilidir. Yazarlar, filme “Pornografideki En Erotik Olmayan Konsept” ödülünü layık görmüşlerdir. Ancak aynı kitapta yazarların okuyucuyu denemek için uydurdukları sahte bir film girdisi de bulunuyordu. Pek çok okuyucu, konusu bu kadar absürt ve kopyası bulunamayan Him’in bu sahte film olduğunu varsaydı.

Ancak internet dedektifleri ve sinema tarihçileri gerçeği ortaya çıkardı: Kitaptaki sahte film Dog of Norway idi. Him ise Village Voice, Variety gibi yayınlarda reklamları ve eleştirileri bulunan, New York’un yanı sıra Chicago, San Francisco, Philadelphia ve Atlanta gibi şehirlerdeki sinemalarda gösterilmiş gerçek bir yapımdı.

Yönetmen ve Başrol Oyuncusunun Trajik Hikayesi

Filmin arkasındaki isimlerin kimliği uzun süre gizemini korudu. Yönetmen koltuğundaki “Ed D. Louie” isminin bir takma ad olduğu düşünülüyordu. Yapılan araştırmalar sonucunda bu kişinin, disiplinlerarası bir sanatçı olan ve filmin gösterildiği sinema salonunun sahibi Frank Lee’nin yeğeni Ed Lui olduğu ortaya çıktı. Lui’nin, sinemanın popülaritesini artırmak ve para kazanmak amacıyla bu filmi çektiği, ancak salonun kötü koşulları nedeniyle beklediği ilgiyi göremediği belirtilmektedir.

Filmin en büyük gizemlerinden biri de İsa rolünü (veya İsa saplantılı karakteri) oynayan aktördü. Bu kişinin Avusturya doğumlu duvar ressamı (muralist) Gustav “Tava” Von Will olduğu tespit edildi. 1970’lerin New York sanat sahnesinde tanınan bir figür olan Tava’nın eserleri de tıpkı filmdeki rolü gibi cinsel ve politik temalar içeriyordu. Ne yazık ki Tava, 1991 yılında AIDS’e bağlı komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybetti.

Neden Bulunamıyor?

Bugün Him filminin bilinen hiçbir kopyası mevcut değildir. Film Threat dergisi tarafından en çok aranan kayıp filmler listesine alınan yapım için Captain Obscurity takma adlı bloggerlar ve Jack Holman gibi amatör araştırmacılar yıllardır iz sürüyor.

Filmin kültürel önemi, sadece kayıp bir pornografik film olmasından öteye geçiyor. Tava’nın hikayesi üzerinden bakıldığında, bu film AIDS kriziyle kaybedilen bir neslin ve sanatçıların unutulmuş mirasının bir parçası olarak görülüyor.

Him, sinema tarihinin en tuhaf dipnotlarından biri olarak kalmaya devam ediyor. Amatör dedektifler ve arşivciler bir gün bu filmi bulmayı umut etse de, şimdilik elimizde sadece eski gazete kupürleri ve izleyenlerin anlattığı şoke edici sahneler var.

Tolga D. (tolga@iyikotufilm.com)