Sinema tarihinin tozlu raflarında, varlığı kanıtlanmış olsa da kendisi sırra kadem basmış bazı yapımlar vardır. Ancak bunlardan çok azı, 1974 yapımı Him kadar tartışmalı, kışkırtıcı ve gizem doludur. Yıllarca bir şehir efsanesi ya da bir şaka sanılan bu eşcinsel pornografik film, günümüzde kayıp filmler (lost films) literatürünün en çok aranan ve üzerine en çok spekülasyon yapılan eserlerinden biri haline gelmiştir.

Şehvet ve Kutsallık Arasında

Ed D. Louie tarafından yönetilen Him, 27 Mart 1974’te New York’taki 55th Street Playhouse’da gösterime girmiÅŸtir. Film, sanıldığının aksine doÄŸrudan Ä°sa’nın hayatını anlatmaktan ziyade, Ä°sa Mesih’e karşı erotik bir saplantı geliÅŸtiren genç bir eÅŸcinsel erkeÄŸin hikayesine odaklanır.

Filmin kurgusunda, bu saplantılı ana karakter, fantezilerini tatmin etmek için Ä°ncil’deki sahneleri canlandırır. Bu sahneler arasında, çarmıha gerilmiÅŸ bir Ä°sa figürünün havarileriyle cinsel iliÅŸkiye girdiÄŸi son derece grafik sekanslar yer alır. Dönemin ünlü pornografi eleÅŸtirmeni Al Goldstein, Screw dergisindeki incelemesinde filmi hem teknik açıdan eleÅŸtirmiÅŸ hem de sodomizme adanmış bir ilahi olarak nitelendirerek, filmin içerdiÄŸi sınır tanımaz sahneleri (örneÄŸin bir elektrik süpürgesiyle yaÅŸanan cinsel iliÅŸkiyi) detaylandırmıştır.

Bir Şaka mı, Gerçek mi?

Filmin kayboluÅŸu ve uzun yıllar bir efsane olarak kalmasının temel sebeplerinden biri, Harry ve Michael Medved’in 1980 tarihli ünlü kitabı The Golden Turkey Awards ile ilgilidir. Yazarlar, filme “Pornografideki En Erotik Olmayan Konsept” ödülünü layık görmüşlerdir. Ancak aynı kitapta yazarların okuyucuyu denemek için uydurdukları sahte bir film girdisi de bulunuyordu. Pek çok okuyucu, konusu bu kadar absürt ve kopyası bulunamayan Him’in bu sahte film olduÄŸunu varsaydı.

Ancak internet dedektifleri ve sinema tarihçileri gerçeÄŸi ortaya çıkardı: Kitaptaki sahte film Dog of Norway idi. Him ise Village Voice, Variety gibi yayınlarda reklamları ve eleÅŸtirileri bulunan, New York’un yanı sıra Chicago, San Francisco, Philadelphia ve Atlanta gibi ÅŸehirlerdeki sinemalarda gösterilmiÅŸ gerçek bir yapımdı.

Yönetmen ve Başrol Oyuncusunun Trajik Hikayesi

Filmin arkasındaki isimlerin kimliÄŸi uzun süre gizemini korudu. Yönetmen koltuÄŸundaki “Ed D. Louie” isminin bir takma ad olduÄŸu düşünülüyordu. Yapılan araÅŸtırmalar sonucunda bu kiÅŸinin, disiplinlerarası bir sanatçı olan ve filmin gösterildiÄŸi sinema salonunun sahibi Frank Lee’nin yeÄŸeni Ed Lui olduÄŸu ortaya çıktı. Lui’nin, sinemanın popülaritesini artırmak ve para kazanmak amacıyla bu filmi çektiÄŸi, ancak salonun kötü koÅŸulları nedeniyle beklediÄŸi ilgiyi göremediÄŸi belirtilmektedir.

Filmin en büyük gizemlerinden biri de Ä°sa rolünü (veya Ä°sa saplantılı karakteri) oynayan aktördü. Bu kiÅŸinin Avusturya doÄŸumlu duvar ressamı (muralist) Gustav “Tava” Von Will olduÄŸu tespit edildi. 1970’lerin New York sanat sahnesinde tanınan bir figür olan Tava’nın eserleri de tıpkı filmdeki rolü gibi cinsel ve politik temalar içeriyordu. Ne yazık ki Tava, 1991 yılında AIDS’e baÄŸlı komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybetti.

Neden Bulunamıyor?

Bugün Him filminin bilinen hiçbir kopyası mevcut değildir. Film Threat dergisi tarafından en çok aranan kayıp filmler listesine alınan yapım için Captain Obscurity takma adlı bloggerlar ve Jack Holman gibi amatör araştırmacılar yıllardır iz sürüyor.

Filmin kültürel önemi, sadece kayıp bir pornografik film olmasından öteye geçiyor. Tava’nın hikayesi üzerinden bakıldığında, bu film AIDS kriziyle kaybedilen bir neslin ve sanatçıların unutulmuÅŸ mirasının bir parçası olarak görülüyor.

Him, sinema tarihinin en tuhaf dipnotlarından biri olarak kalmaya devam ediyor. Amatör dedektifler ve arşivciler bir gün bu filmi bulmayı umut etse de, şimdilik elimizde sadece eski gazete kupürleri ve izleyenlerin anlattığı şoke edici sahneler var.

Tolga D. (tolga@iyikotufilm.com)