Karşınızda 1984 yapımı, buram buram kült kokan o efsanevi B-movie klasiği: The Toxic Avenger.

Lloyd Kaufman ve Michael Herz’in 1974’te kurduğu Troma Entertainment’ın kuşkusuz en ünlü yapımı. Troma stüdyosu gerilla sinemacılığının zirvesi bu film diyebiliriz. Kaufman’ın ana akım nefretinin kökleri Hollywood setlerine dayanıyor. Rocky (1976) ve Saturday Night Fever (1977) gibi filmlerin setlerinde çalışırken, özellikle o dönemin narsisist fitness ve spor salonu kültüründen o kadar tiksiniyor ki, bu yapaylığa karşı bir film çekmeye yemin ediyor. 1975 Cannes Film Festivali’nde okuduğu korku sineması öldü minvalindeki bir makale de tuzu biberi oluyor. Korku türünü absürt komediyle hibritleyerek Sağlık Kulübü Korkusu (Health Club Horror) konseptini yaratıyor.

Film, dünyanın hayali toksik atık başkenti olan New Jersey’deki Tromaville’de geçiyor. Başrolde ezik, sürekli itilip kakılan ve yerel bir sağlık kulübünde çalışan paspasçı çocuk Melvin var. Melvin’in spor salonundaki zorbalardan çektiği çile, pembe bir tütü giydirilip bir koyunu öpmeye zorlanıyor.

Sonunda kahramanımız ikinci kattan bir toksik atık variline düşüyor ve intikam ateşiyle yanan, kaslı, çirkin ama kalbi temiz Toxic Avenger’a (Toxie) dönüşüyor. Tromaville’deki kötüleri sırayla temizlemeye başlayan Toxie’nin, kör güzeller güzeli Sara ile yaşadığı aşk da filme Güzel ve Çirkin dinamiği katıyor.

Filme teknik açıdan nasıl bakılır, açıkçası ben de bilmiyorum. Çünkü karşımızda baştan sona trash cinema (çöp film) ruhuyla çekilmiş bir film var.

Bir B-filminden tam da bekleyeceğiniz gibi, son derece abartılı ve bilerek kötü. Yani “So bad it’s good”. Mitch Cohen (Toxie) ve Mark Torgl’un (Melvin) performansları, Hollywood’un kusursuz oyunculuk standartlarına adeta bir başkaldırı niteliğinde.

Filmde dijital efekt kullanılmamasına rağmen gore makyajları harika. Hepsi üzerine düşünülmüş işler. Meşhur kafa ezme sahnesinde boyalı kavunlar kullanılmış! Üstelik bu sahnenin Mad Max 2 (1981) filmindeki kamyon sahnesinden ilham alınarak çekilmiş.

Toxie’nin yüzünü filmin yarısına kadar tam göstermeyip gizem yaratmaları aslında parasızlıktan. Troma’nın aynı dekorları, aynı oyuncuları ve hatta aynı sahneleri tekrar tekrar kullanarak masraftan kısmayı bir sanat haline getirdiğini de unutmamak gerek.

Dönemin nükleer sızıntı korkusu ve taytlı sağlıklı yaşam çılgınlığı ile dalga geçiliyor.

Vizyona ilk girdiğinde tüm mecralarda alay konusu olan yapım, asıl değerini New York’taki gece yarısı gösterimlerinde buldu. Zamanla dalga geçilen bir filmden, 2023 yılında Peter Dinklage, Kevin Bacon ve Elijah Wood gibi ana akım devlerinin yer aldığı bir yeniden çevrime konu olacak kadar büyük bir kült fenomene dönüştü.

Troma’nın en büyük mirası izleyicisiyle kurduğu o eşsiz bağ. Sınırlı sayıda üretilen ve bizzat Lloyd Kaufman tarafından imzalanan DVD’ler, ana akımın asla veremeyeceği bir aidiyet duygusu hissettiriyor.

Henüz bir Troma filmi izlemediyseniz, sinemanın kurallarını baştan yazan bu şaheser harika bir başlangıç olacaktır.

Tolga D. (tolga@iyikotufilm.com)