Yönetmenin bu filmden üç sene önce çektiği A Blade in the Dark’la kıyaslandığında üç sene içerisinde giallo tarzında büyük bir yol kat ettiğini görmek mümkün. A Blade in the Dark’ın aslında televizyona yönelik dört bölümlük bir dizi projesi olduğunu fakat barındırdığı şiddetten dolayı reddedildiğini ve boşa gitmesin diye sinemaya çok düşük bir bütçe ile uyarlandığını da göz önünde bulundurmak lazım. Midnight Killer da aynı şekilde televizyon için çekilmiş bir film. Her ne kadar kablolu yayın için çekilmiş olsa da diğer giallolardaki çıplaklığı ve kanı beklemeyin. Katil buz kıracağı ve mikser gibi mutfak eşyalarını kullanmayı sevse de Lamberto Bava bu eşyaların kullanım şeklini genellikle izleyicinin hayal gücüne bırakmış.  Çıplaklık ise neredeyse hiç yok. Yine de Midnight Killer, A Blade in the Dark’ın düştüğü hatalara pek düşmüyor. Bunlardan en öne çıkanı filmin süresi; A Blade in the Dark neredeyse iki saate yakın süresinin yarısını boş geçiren bir filmdi. Midnight Ripper ise 85 dakikalık süresi ile buna izin vermiyor, sürekli hareket ile izleyiciyi sıkmıyor. A Blade in the Dark’ın İngilizce dublajlı bir şekilde izleyici karşısına çıkması da ayrı bir falsoydu çünkü filmin dublajı vasatın altındaydı ve komik diyaloglar barındırıyordu. Midnight Ripper’da ise diyaloglarda pek saçmalığa rastlamadım. Yalnız her iki filmde de katilin kim olduğunu önceden bilmek gayet mümkün.

Filmde yine yönetmenin diğer filmlerinde olduğu gibi Alfred Hitchcock ve Dario Argento’dan esinlenmeler görmek mümkün. Film, Hitchcock’un Frenzy filmine benzer bir şekilde açılıyor; karısıyla kavga eden bir adam karısını yalnız bırakıp dışarı çıkıyor. Peşinden bir katil gelip kadını öldürüyor, adam suçunu ispat edemiyor. Frenzy’de bu olay filmin tümüne yayılan bir örgüyle sunulsa da Midnight Killer bundan yan karakterler ve kanlı cinayetlerle uzaklaşıp bambaşka bir film haline geliyor. Midnight Killer’daki katil zannedilen Nicola bir polis. Olayı araştıran dedektif Pierro katilin Nicola olduğundan eminken Nicola’nın arkadaşı olan Anna bambaşka bir tezi savunmaktadır: Katil yıllar önce bir yangında ölen (veya öldüğü sanılan) ve Gece Katili diye bilinerek filme ismini veren seri katilden başkası değildir. Başta kimse Anna’ya inanmazken (aralarında izleyici olarak bizim de yer aldığımız) görgü tanıklarıyla beraber yavaş yavaş Gece Katili’nin geri döndüğü fikri filme işlemeye başlar.

Filmde bariz Argento göndermeleri var; ilk göze çarpanlar Tenebre ve Bird with Crystal Plummage. Filmdeki sıkıntı ise sonunun şaşırtmak için çok zorlamış olması. Söylediğim gibi tahmin edilemeyecek bir son da değil. Bu arada, filmin bendeki kopyasında ismi Midnight Ripper olarak geçiyordu. Lamberto Bava’nın ismi ise John Old Jr. olarak değiştirilmiş, nedenini bilmiyorum. Filmin bir diğer ilginç yanı ise ismi Midnight Ripper olmasına rağmen genellikle cinayetlerin gündüz vakti işleniyor olması.

Midnight Killer giallo türüne yeni bir soluk getirmiyor. Hatta özellikle son yarım saatinde giallo havasından çıkıp The House on Sorority Row ya da Black Christmas gibi slasher filmlerine benzer bir hale geliyor. Ama sadece türün hayranları değil, ucundan kenarından bilenlere bile keyifli bir seyirlik olabilecek bir film.

Yazan: Mert Kutay – mert@iyikotufilm.com

Hikaye İtalya’nın güneyinde, insanların ritüelleriyle yaşadığı küçük bir kasabada geçiyor. Fakat kasaba çocuklarının başı derttedir. En tanınanlarından üçü seri şekilde öldürülür. Birçok şüpheli vardır; çocukların ‘Big Baby’ diye alay ettikleri röntgenci Giuseppe veya voodoo büyüsü ile haşır neşir Francesco, bir de ilk sahnede kanlı ellerle gördüğümüz kadın Maciara var. Maciara, ölü çocuk doğurmuş ve akli dengesini bu nedenle kaybetmiştir. Maciara ölen üç çocuğun kilden vodoo bebeklerini yapmıştır ve en fazla şüpheyi o çekmiştir. Aslında bir de arsız, kendini reşit olmayan bir çocuğa izleten, şehir kızı Patriza var işin içinde. Acaba hangisi katil? Hepsi sorgulanır fakat sanılanın aksine hiç biri suçlu değildir. Bu trajik ve şiddet dolu hikayenin asıl suçlusu en güvenilen adam mıdır yoksa? Bu sorunun cevabını Fulci sağ gösterip sol vurarak veriyor. Herkes aklı başı yerinde olmayan sosyal anlamda dışlanmış karakterlerden şüphelenir. Bu durum her daim güncel olan bir sorundur. Yönetmen bu durumu vurgulayarak aslında toplumsal bir mesaj da gönderiyor.

Don’t Torture a Duckling seri katil cinayetlerini barındıran bir film; fakat öldürülenler ne seksi kadınlar ne de katilin işine burnunu sokan adamlar. Bu kez çocuklar öldürülüyor ve başladığı andan itibaren bizi suçlu arama cümbüşüne ortak ediyor. Film boyunca, şüpheli birçok çılgın insan karşımıza çıkıyor. Film kurgularına yerleştirilmiş ve çocukların yakınlarında aniden beliren karakterler iyice kafa karıştırıyor. Film İtalya’da küçük bir kasabada geçiyor ve katilin hedefi çocuklar; dolayısıyla çekimler genellikle çocukların oynadığı açık alanlarda geçiyor. Kamera açıları oldukça şık fakat yönetmen zoomları gereğinden fazla kullanmış. Bu durum zaman zaman filme ucuz bir hava katıyor. Yönetmenin kapalı mekanların ihtişamından yararlanamayacak olması dezavantaj fakat kasabanın dış mekanlarında bulunan mağara türü alanlar korku havasına oldukça destek veriyor. Film devam ederken bizim de şüphelenmiş olduğumuz karakterler bir bir gözaltına alınıyor ve onlar sorgulanırken yaşananlar gerilimi arttırıyor; Maciara’nın kriz sahnesi gibi. Ayrıca yine Maciara’nın zincirlerle parçalanıp, canice linç edildiği unutulmaz sahne (tabi bu esnada zincirin ete vuruşu ve deriyi parçalama anlarını gördüğümüz gibi seslerini de işitiyoruz. Müziğin değişimi ise olayın ne kadar vahim olduğunu anlatır cinsten) çocuk cinayetlerinin yanı sıra filme değişik bir heyecan katıp film boyunca temponun düşmemesine yardımcı oluyor. Ayrıca gaddarlığın çılgın kişilikle bir alakasının olmadığının sinyallerini bu zavallı kadını cezalandırmayı görev biçmiş kasaba sakinleri ile veriyor.

Ahlaki kavramların tabu haline geldiğini ironik olarak sergileyen bir film Don’t Torture a Duckling. Bir grup kişisel bozuklukları olan insanların sırayla şüphe uyandırması şeklinde kurgulanan film, Fulci’nin diğer filmleri gibi vahşi ve rahatsız edicidir ama kariyerinin en önemli adımlarından olma özelliği taşır.

Yeşim Koba

https://twitter.com/yeshimkoba

Film Argento’ya ticari anlamda oldukça getiri sağlamıştır. Zaten filmi de izlediğimiz zaman sinemasal değerini bir kenara bırakıp, “sex-murder” açısından bakılacak olunursa, ticari bir kaygısının olduğunu fark etmememiz mümkün değil. Filmdeki cinayet sahneleri yine filmin genelinde olduğu gibi oldukça başarılı. Filmin türüne yakışır abartılı kamera açıları ve yine abartılı dekorlardan kaçınmamıştır. Şiddet ve müziğin mükemmel uyumu da gözden kaçmıyor ve film boyunca İtalya’nın Rönesans ruhuna yakışır, bir birinden güzel klasik eserleri dinlerken, araya katilin ruhunu yansıtan ve bizi daha da bir telaşa sokan rock soundları girdiğinde tadından yenilmez bir hal alıyor. Opera salonundaki kuşların gözünden çekilmiş sahneler kamera hareketlerinin bir kuş gibi oradan oraya yalpalanması oldukça baş döndürücü, “bu gerilim bitsin de haydi artık odaklansın” diye umutla beklenilebilir. Ayrıca Argento, ilham kaynağı Hitchcock’un röntgenci sinema ruhuna saygı duruşunda bulunmaktan geri kalmamış.

Bir parça da filmin konusuna değinelim. 17 yaşındaki Betty, Verdi’nin Macbeth’indeki (İtalyan besteci Verdi’nin, Shakspeare’in Macbeth’ini temel alarak bestelediği 4 perdelik opera eseri) başrol oyuncusunun ayağını sakatlaması ile bu rolü alma şansı yakalar. Aslında bu kariyeri açısından büyük bir şanstır fakat Betty’e göre Macbeth kötü şans getiren bir eserdir ve eline geçen bu fırsatı bir parça isteksizlikle kabul eder. Çocukluğundan beri hayalle kabus arası gördüğü ama maskeli yüzünü hiç göremediği psikopatın hedefi haline gelir. Fakat Betty bunu bilmiyordur. Yavaş yavaş çevresindeki insanlar ölmeye başlar. Psikopat katil, cinayetleri esnasında Betty’i bağlar ve göz kapaklarına iğnelerle kaplı birer bant yerleştirir. Betty’nin çığlıkları ve korkularına şahit oluruz o esnada fakat kurtulduğu zamanlarda oldukça soğukkanlıdır. Belki de sürekli gördüğü rüyası sayesinde. Final opera performansından sonra katil ortaya çıkar, tabi burada katili teşhis edenler de çok önemli. Nihayetinde Betty gördüğü rüya ile ilgili geçmişiyle bir yüzleşme yaşar.

Filmde Macbeth’in uğursuzluğundan söz edilmiştir ki filmin çekim esnasında da birçok kaza ve teknik aksaklıklar yaşanmıştır. Hatta Argento’nun babası film henüz çekim aşamasındayken hayatını kaybetmiştir. Macbeth içeren bir oyun sahneleme, film çekme ya da oyuncu olma gibi bir planınız varsa bir kez daha düşünün derim. Şaka bir yana, sonunda hüsrana uğratsa da daha önce de bahsettiğim gibi, geniş kamera açıları ve film boyunca kullanılan müziklerle beslenmiş iyi bir film, “katil kim?” oyununa katılmak ve bir Dario Argento şölenine katılmak için izlenmeye değer.

Yeşim Koba

www.twitter.com/yeshimkoba

Film yukarıda da bahsettiğim gibi zaman zaman giallo tadı verse de ve bazı kişilerce bu sınıfın içine sokulsa da aslında Hitchcock sinemasına çok yakın. Özellikle Hitchcock’un ünlü filmi Vertigo ile benzerlikler yakalanabilir. Bunda tabi ki filmin lokasyon olarak San Francisco’da geçmesi ve ana fikrin benzerliğinin etkisi büyük. Fakat Fulci’nin kendine özgü tarzı ile birlikte.

San Francicso’lu ünlü ve çapkın doktor George Dumurrier (Jean Sorrel) evlidir fakat aynı zamanda bir sevgilisi vardır. Astım hastası olan karısı ölür ve polis kadının zehirlendiğini belirler. Doktor karısının ölümüyle sigortadan aldığı 2 milyon $ sonrasında polis tarafından karısının ölümünden sorumlu tutulur. Bir gün sevgilisiyle gittiği bir striptiz kulübünde dans eden kadın karısına ikizi kadar benzemektedir. Sadece sarı saçlısıdır. Hatta kadının evine gittiğinde onun da karısıyla aynı ilaçları kullandığını görür. Bundan sonra izleyicinin kafasında kadının gerçekten ölüp ölmediğiyle ilgili sorular oluşur. Doktor gerçekten suçlu mudur yoksa kadın yaşıyor mudur?

Filmde Fulci’nin yer verdiği soft-core seks sahneleri oldukça ölçülü kullanılmış. Bu sahnelerdeki etkiyi yükseltmek adına yaptığı artistik ışık kullanımı, kamera açıları ve yaptığı şık dokunuşlar sayesinde, sahneleri izlerken sıkılmak mümkün değil.

Filmin başrol oyuncuları Doktor Dumurrier ve egzotik dansçı Monica Weston rollerindeki Jean Sorrel ve Marisa Mell mükemmel performansları ile oldukça başarılılar. Zaten filmin en ilgi çekici anları bu ikili arasında geçen sahnelerde yer alıyor. Marisa Mell 60’lar İtalyan B filmlerinin Avusturyalı kült figürlerinden biri. Özellikle Mario Bava’nın pop-art, karikatür adaptasyonu 1968 yapımı Diabolik filmindeki Eva Kant rolüyle kendisini hatırlamak mümkün.  Ayrıca filmde tanıdık başka isimlere de rastlamak mümkün; Alberto De Mendoza, John Ireland ve Mario Bava’nın 1974 yapımı kült filmi Cani Arrabbiati’den hatırlayacağımız Riccardo Cucciola gibi.

Aslında temel öykü kendi başına yeterince sağlam; fakat bazı durumlarda önemsiz karakterler kullanılarak ve zaman zaman hikayeyi bulanıklaştırarak, izleyicinin bazı durumlarda filmden koptuğu anlar oluşuyor. Bu yüzden bu sağlam konunun daha derli toplu sunulması daha iyi olabilirdi. Filmin şüphesiz en dikkat çekici sahnesi finaldeki gaz odası sahnesi. Film başlı başına bir kült olamasa da bu son sahne kesinlikle sinema tarihinde unutulmayacaklar arasında yerini aldı.

İtalyan kült yönetmenlerin en büyük erdemlerinden olan sleaze ve zarifliği bir arada kullanma becerisi bu filmde de kendini gösteriyor. Dönemin İtalyan B filmlerini sevenler için kaçırılmaması gereken filmin, Riz Ortolani tarafından yapılan psychedelic müziklerinin de çok başarılı olduğunu belirtmek gerek. Una Sull’Altra izleyicide merak uyandıran, gizemli, ilginç bir film. Bir de bunların üstüne Marisa Mell faktörü eklenince kaçırılmaması gerekenler arasına giriyor.

Tolga Demirtaş (tolga@iyikotufilm.com)

Susan Scott ise yatağında keyif yaparken viskinin yanında bir de sigara yakar.

Zaman zaman Luc Merenda’yı da elinde viskiyle görmek mümkün.

Franco Nero’nun araba kullanırken viski içmeyi ne kadar sevdiği aşikar.

Anita Strindberg ve Florinda Bolkan’ın elinden çılgın partiler sırasında viski düşmez.

Jean Sorel’ın viski tutkusundan bahsetmeye gerek yok.

Evet, J&B kesinlikle Giallo’ların resmi içeceği. Filmlerde ürün yerleştirmesinin ve bu şekilde bir pazarlama taktiğinin yeni bir fikir olmadığı çok açık. Fakat J&B’nin Giallo filmlerinde kullanılması bilinçli bir pazarlama stratejisi değil. J&B şişesi 70’li yıllardaki hemen hemen birçok Giallo filminde görünür. Bunun belki de en büyük nedenlerinden biri J&B’nin bir Amerikan markası olarak Avrupa pazarına o tarihlerde yeni giriş yapması ve Giallo filmlerindeki Amerikan özentisi tavır olduğunu söyleyebiliriz. (Örn. Giallo filmlerinde kullanılan isimlerin birçoğu İngilizcedir.) Fakat işin ilginç yanı J&B firmasının markasının filmlerde bir simge olarak kullanıldığının farkında olmaması. Durumu biraz daha derinlemesine inceleyecek olursak bu işin altından kurnaz bir İtalyan’nın çıktığını görmekteyiz. İtalya’da o dönemde birçok alkollü içki markanın distrübitörlüğünü yapan Gaetono Bandini. Kuzey İtalya’da faliyet gösteren Bandini Amerikan özentisi İtalyan sosyetesini pazarlama stratejisinin bir parçası yaptı. Moda çekimlerinde, paparazzi fotoğraflarında J&B şişesinin görünülürlüğünü arttırdı.

Giallo filmlerinin olmazsa olmazlarından burjuva yaşam tarzının yanında belli bir statü göstergesi olarak J&B giallo filmlerinin olmazsa olmazlarındandır.

Tolga Demirtaş (tolga@iyikotufilm.com)

All the Colors of the Dark (1972)

Autopsy (1975)

The Bird with the Crystal Plumage (1970)

The Bloodstained Shadow (1978)

Perversion Story (1969)

The Red Queen Kills Seven Times (1972)

Filmde bir seri katil, İtalya’nın jet-setine mensup ailelerin kocalarını aldatan sadakatsiz eşlerini öldürmektedir. Katil, klasik giallolarda olduğu gibi kimliğini gizleyen siyah yağmurluk, siyah deri eldivenler, siyah bir fötr şapka ve başında da yüzünü kapatan siyah bir çorap giymektedir. Zina yapan eşleri sevgilileri ile beraberken fotoğraflayan katil, kadınları öldürdükten sonra cesetlerin yanına bu fotoğrafları da bırakır. Bir nevi kurbanların aslında masum olmadığını belirten bir mesajdır bu. Bu olayları soruşturan komiser Capuana (Farley Granger) ise aslında kurbanlarla aynı sınıftan bir adamdır. Karısı Barbara Capuna (Sylva Koscina) vasıtasıyla kurbanları tanımaktadır. Soruşturma devam ederken kasabanın zengin, kocalarını aldatan kadınları arasında tedirginlik had safhaya çıkar. Bu arada soruşturmada polise, cesetlere otopsi yapan doktor da yardım eder.

Film için öldürülen kadınların masum olmadığının belirtilmesi açısından ahlaki bir boyutu olduğunu veya kadın düşmanlığı yaptığını söyleyen kritikler yok değil. Fakat kadın düşmanlığı oldukça abartılı bir yorum. Ahlaki yönü ele aldığımızda ise şöyle de bir durum var, eşleri tarafından ihanete uğrayan kocalara da izleyicinin sempati duyması sağlanmamış. Kaldı ki kurban eşlerinin arasında başka kurban kadınlarla ilişki yaşayan adamlar var.
Yani olan bitenden hem haberdarlar hem de karşılıklı olarak bir ihanet var. Çok da ahlaki bir durum söz konusu değil yani. Hem kendi foyalarının ortaya çıkmasını istemedikleri hem de boynuzlu damgası yememek için soruşturmaya engel olmak isteyen eşler de yok değil. Film genel olarak insanların olumsuzlukları üzerine kurgulanmış gibi. Sahte ilişkileri, insanların çok da iyi varlıklar olmadığını vurguluyor. Bu tutum genellikle geç dönem giallolarında karşılaşılan bir durum.

Filmin oyuncu kadrosuna baktığımızda ise Avrupa kült sinemasından birçok tanıdık güzele rastlamak mümkün. Susan Scott adıyla da bilinen Nieves Navarro, Silva Koscina, Femi Benussi, Anabella Incontrerra, Krista Nell gibi. Filmin genelinde kendini gösteren çıplaklık ile tür içindeki en erotik filmlerden biri olmuş So Sweet, So Dead.

Giallonun altın çağını yaşadığı 70’li yıllara ait film seks ve cinayetin çok iyi harmanlandığı, sadistik cinayet sahnelerinin çok başarılı olduğu, atmosferiyle ve Giorgio Gaslini’nin müzikleriyle oldukça iyi bir film.

Tolga Demirtaş (tolga@iyikotufilm.com)

All the Colors of the Dark (Tutti i Colori del Buio) belki de yönetmen Sergio Martino’nun en ilginç filmlerinden birisi. Geleneksel anlamda bir giallo değil, nev-i şahsına münhasır bir film. Senaryo ile giallo unsurların bir araya gelmesi ile sıra dışı bir film çıkmış ortaya. Tabi bunda yönetmen Sergio Martino’nun yanı sıra senarist Ernesto Gastaldi, filmin müziklerini yapan Bruno Nicolai ve oyuncuların büyük payı var. Giallo’nun “Altın Çifti” olarak tanımlanan Edwige Fenech ve George Hilton başrollerde. Bu iki oyuncu dışında filmde Nieves Navarro (ya da bilinen bir diğer ismi ile Susan Scott) ve korku ve istismar sineması izleyicisinin Bava’nın Planet of the Vampires, Martino’nun Your Vice is a Locked Room and Only I have the Key, Umberto Lenzi’nin Man From Deep River ve bunun gibi daha birçok filmden hatırlayacağı Sırp asıllı İtalyan oyuncu Ivan Rassimov yer alıyor.

Film yukarıda da belirttiğim gibi saykodelik bir sekansla açılır. Bu rüya sahnesinde mavi gözlü bir adam yaşlı bir kadını bıçaklıyor, hamile bir kadın sedyede yatıyor ve yatakta da çıplak bir kadın var. Film boyunca gerçeklik ve rüyalar iç içe geçmiş bir halde ilerliyor. Hikaye bebeğini bir kazada kaybeden genç kadın Jane’in (Edwige Fenech) etrafında dönüyor. Erkek arkadaşı Richard (George Hilton) ile Jane’in arası, gördüğü rüyalar ve bu rüyaların etkisiyle başka bir gerçeklikte yaşamaya başlamasıyla kötü bir hal alır. Jane’in kız kardeşi Barbara (Nieves Navarro) kardeşini psikiyatrist Dr. Burton’a (Georges Rigaud) götürür. Jane’in gördüğü kabuslar devam etmektedir ve rüyalarında gördüğü ürkütücü mavi gözlü adam (Ivan Rassimov) tarafından sürekli takip edilmektedir. Komşusu Mary (Marina Malfatti) Jane’in bu kabuslardan kurtulması için onu Black Sabbath’a götürür. Orada yaşanan korkunç ritüellerden oldukça korkan Jane her ne kadar oradan kurtulmak istese de Satanistler onu bırakma konusunda çok istekli olmayacaktır.

All the Colors of the Dark, Sergio Martino’nun diğer filmlerinden bazı özellikleri ile ayrılıyor. Diğer filmlerine göre bu film daha psikolojik bir temele oturuyor. Tarz olarak oldukça saykodelik. Bunun yanı sıra filmin DVD versiyonunda Sergio Martino ile yapılmış söyleşide, Martino film için zamanının oldukça ilerisinde olduğunu, dönemin İtalyan izleyici için farklı bir deneyim yaşattığını ve izleyicinin buna hazırlıksız yakalandığı için tepki gösterdiğini söylüyor. Oysa David Cronenberg’in Videodrome ve David Lynch’in Mulholland Dr. gibi filmlerle bu tür filmlere aşina günümüz izleyicisi için film gerçek bir hazine değerinde.

Tolga Demirtaş (tolga@iyikotufilm.com)

A Blade in the Dark ya da bilinen bir diğer ismi ile House of the Dark Stairway, yönetmenin 1983 yılında çektiği bir giallo. Bruno’ya (Andrea Occhipinti) çekeceği korku filminin müziklerini yapmak için kadın bir yönetmen tarafından iş teklif edilir. Daha izole bir ortamda çalışmak ve olaya konsantre olabilmek için yeni bir eve, küçük bir villaya taşınır. Film için müzik çalışmalarına başladıktan bir süre sonra, genç kızların öldürüldüğü vahşi cinayetler olmaya başlar. Bruno müzikleri üzerinde çalıştığı filmin senaryosu ve işlenen cinayetler arasında birçok benzerlik keşfeder.

Filmin 2 hafta gibi çok kısa bir sürede çekildiği ve düşük bütçesi göz önünde bulundurulduğunda Bava’nın fena bir iş çıkarmadığı söylenebilir. Ayrıca film oldukça yaratıcı ve rahatsız edici cinayet sahnelerine sahip. Diğer birçok İtalyan giallosu ile kıyaslandığında en iyisi demek mümkün değil ama yine de başarılı. A Blade in the Dark filminin en başarılı yanı ise müzikleri. Gizemli sahnelerde, cinayetin adım adım yaklaştığını hissettiren ve heyecanı daha da arttıran müzikler Guido De Angelis ve Maurizio De Angelis’e ait.

A Blade in the Dark senaryo açısından çok tatmin edici olmasa da, içerdiği bazı gore sahneler, müzikleri, atmosferi ile giallo severler için kaçırılmaması gereken bir film.

Tolga Demirtaş (tolga@iyikotufilm.com)

Nora Davis (Leticia Roman) Roma’ya hasta teyzesini ziyaret etmek amacıyla gelir ve bu seyahat sırasında bir cinayete şahit olur. Ortada bir ceset ve ipucu olmadığı için ilk başlarda polise gördüklerinin gerçekliğini kabul ettiremese de bir gün gazetede gördüğü haber ile bu cinayetleri işleyenin “Alphabet Killer” isimli cinayetlerini kişilerin soyadı sırasına göre işleyen bir seri katil olduğunu anlar. Nora bir anda kendini büyük bir belanın içinde bulur. Artık gizemli katilin yeni hedefi Nora olmuştur.

Film oldukça hızlı bir tempoya sahip. Senaryo ve oyunculuklar, özellikle genç ve etkileyici Nora Rolündeki Leticia Roman çok başarılı. Plajda güneşlenme sahnesinde kameranın baştan ayağa Nora’nın üzerinde olduğu sahnede ekrana ne kadar yakıştığını görmek mümkün. Ayrıca Nora ve Marcello arasındaki kısa aşk sahnesinde de biraz erotizm görmek mümkün. Aynı zamanda John Saxon’un da başrolde iyi bir iş çıkardığını söylemeden geçmek olmaz.  Bava’nın filmlerinde doğal ışık kullanmayı pek tercih etmediğini ve renk kullanımı konusunda ne kadar usta olduğunu biliyoruz, bu filmde kullandığı yoğun bir dramatik etki veren aydınlatma çok başarılı. Renk kullanımı olmayan bu siyah beyaz filmde bu etkiyi gölgelerle çok iyi yansıtmış. 

The Girl Who Knew Too Much filmini izlerken yönetmeninin bir İtalyan olduğunu bilmiyorsanız, bir Hitchcock filmi izlediğinizi sanabilirsiniz. Ayrıca Bava filmine verdiği isimle bir nevi Hitchcock’a saygı duruşunu gösteriyor diyebiliriz. (Hitchcock’un 1956 yapımı The Man Who Knew Too Much filmi ile olan isim benzerliği). Entrika, röntgencilik, şüphe, gerilim ve cinayet ile beraber Hitchcock ruhuna, içine mizah unsurları ve biraz da romantizm katarak eşsiz bir hale sokuyor.

Filmdeki her bir sahne Bava’nın yönetmenlik yeteneğini gözler önüne seriyor. Küçük bir sahnede bile ne kadar detaycı çalıştığını, ufak bir kamera hareketiyle bir anda seyircide büyük bir gerginlik ve şüphe yarattığını görüyoruz. Gizem tüm film boyunca devam ediyor, izleyiciye filmin sonuna kadar katil ile ilgili farklı tahminlerde bulunduruyor.

Film Amerika pazarında ise The Evil Eye ismiyle gösterime girmiş. Fakat sadece isminde değil bazı sahnelerde de değişiklikler olmuş. Uyuşturucu içeren görüntüler çıkarılıp daha fazla komedi unsuru ilave edilmiş. Ayrıca Robert Nicolasi müzikleri de Amerika gösteriminde yer almıyor.

The Girl Who Knew Too Much, tam bir giallo klasiği. Türün sevenleri ve Bava hayranları için kaçırılmaması ve mutlaka izlenmesi gereken bir film.

Tolga Demirtaş (tolga@iyikotufilm.com)

Filmdeki görsel olarak zengin sinematografi inkar edilemez. Aslında, tıpkı resimli roman okuyormuşsunuz hissi veren pek çok usta çekim bulunuyor. Amer, Hélène Cattet ve Bruno Forzani tarafından uyarlanmış ve yönetilmiş Fransız bir drama ve korku giallo filmi. Bava, Argento ve Martino’nun gibi efsanelerin bıraktıklarını topluyor. Başka bir deyişle, Giallo fikrini konu alıyor ve tam bir inançla bu konuyu işliyor. Bu sizin tarzınız olabilir de olmayabilir de, ancak bu türün hiç olmadığı kadar güçlü bir örneğinide bize sunmakta Amer.

Alışılmadık olan şey film boyunca gerçek diyalogların az olmasıdır. Daha çok meydana gelen olaylara ve küçük Ana’yı, hayatının çeşitli sahnelerinde takip eden soğuk korku anlarına sırtınızı dayarsınız. Bu korku öğesi sizin sıradan bir dışavurumunuz değil, daha ziyade bizzat görme eyleminizle derinden ilgilidir.

Film Ana’yı daha çok bir hikaye anlatımı gibi takip eden çeşittli sahnelerlen oluşmakta. “Amer” asla yaklaşan bir korku hissini gerçek anlamda arttırmıyor, daha çok Ana’yı hayatı ve hayalleri boyunca izleyen bir korku harmonisinin olduğuna dair yeniden meydana gelen bir kabusu işliyor. Bu sebeple, sürekli ona görünen hayaletler daima bilinçaltında var oluyor. Amer’in, ayrıca her  yüz ifadesini, ince hareketleri, detaylı çerçevelendirmeyi ve kendi içerisinde hikayenin görsel duygusunu gerçek anlamda istismar ettiğini söyleyebiliriz. Ana on yaşlarında annesiyle yürürken bile, gerginliği, merakı, beklentiyi ve yeni meraklarla birlikte bu yeni duygu keşfini hissedebiliyoruz. Filmdeki etkiyi yakalayabilmek için sinemada izlemek  aşikarken, evde otururken izlediğimizde bile bunun gibi tek bir parçadan bütün bir anlatımı yakalayabilirsiniz.

Ana’nın yaşamına dair temel, zekice korkutan duygusal bir ilişkiye dayandırılır. Bu ilişki asla gerçek anlamda açık değildir ve biz onun evdeki deneyimleri ve  ebeveynleriyle ilgili gözlemlerden bir takım yetiştirme ilişkisi olduğunu varsayarız. “Amer” ile amaçlanan şey  herhangi bir kalıba ya da ifadeye uymayabilir. Ancak yine de hareketin, sesin ya da resimlerin kendi bağlamlarındaki anlamlı geçmişine bir öncüldür. Diyaloga gerek olmadan bile, kastedilen duygunun ne olduğunu anlayabiliyoruz.

Filmdeki 3 bölümde Ana’yı canlandıran 3 farklı oyuncununun da birbirlerine benzeyen ve her şekilde de aynı karakterlere sahip hissi yaratan 3 aktristi buldukları için bile saygıyı ve izlenmeyi hakediyor.