Meksika’da oldukça popüler olan güreşçi kahraman filmleri (Lucha Libre)’nin tarihi oldukça eskilere gider. Luchador Sineması olarak da bilinen bu tür, profesyonel maskeli güreşçilerin kurgusal birer suç savaşçısı olarak vampirler, uzaylılar, zombiler, marslılar ve mumyalar gibi bilimkurgu ve korku öğeleriyle savaşmasını konu alır.

1950’lerde görülmeye başlayan bu filmlerin kaynağı 1933 yılında profesyonel güreşi Amerika’dan Meksika’ya getiren Salvador Lutteroth’a dayanır. Lucha Libre ülkede çok tutulan bir spor haline gelirken güreşçilerin taktıkları maskeler de efsaneleşmiştir. Bazı karşılaşmalarda kaybeden güreşçi maskesini çıkarmaya zorlanırdı, böylece yüzü ve gerçek kimliği öğrenilmiş olurdu. Bu filmlerin başkahramanları hem maskeli güreşçiler hem de suçla mücadele eden bir süper kahramandır. Senaryolarda olay örgüsü sıklıkla arena maçlarına taşınır ve Santo’nun gerçek profesyonel güreş maçlarından sahneler filmlere dahil edilirdi. Bu yapımların süper kahraman filmlerinden en büyük farkı, kahramanların gizli bir sivil kimliğinin olmaması ve sinemadaki kimliklerinin doğrudan güreşçi kimlikleri olmasıdır.

El Santo, gerçek ismiyle Rodolfo Guzman Huerta 23 Eylül 1917’de Tulancigo, Hidalgo, Meksika’da doğdu. Profesyonel güreş hayatına Peralvillo Cozumel Arena’da, 28 Haziran 1934 yılında, henüz 16 yaşındayken, kendi ismiyle başladı. Kendi ismi dışında ringlerde Rudy Guzman, El Enmascarado, El Hombre Rojo, El Murcielago 2 ve El Demonio Negro isimleriyle yer alan Huerta, ilk olarak “El Santo” ismini ise kariyerine başladıktan 8 sene sonra, 26 Haziran 1942’de kullandı. 1934 yılından 12 Eylül 1982 yılına kadar güreşe devam eden El Santo, 48 yıl boyunca profesyonel olarak güreşti. Sinema yorumcusu Mike Tenay’in Hulk Hogan’a benzettiği bir durum olarak Santo’nun ring içi güreş tekniği ikincil planda kalsa da asıl başarısı karizmasından ve maskeli kimliğini korumadaki adanmışlığından geliyordu.

Santo ringlerdeki kariyerine “rudo” yani kötü çocuk olarak başlar, ama yıllar geçtikçe ringlerdeki kariyerine iyi adam olarak devam etmeye karar verir. Jose Cruz adındaki bir yayımcı ve senarist 1952 yılında Santo’nun fantastik maceralarını konu alan haftalık bir çizgi roman serisi çıkarır ve bu Santo figürünün Meksika’da bir efsane olmasına vesile olur. David William Foster’a göre Meksika toplumundaki adalet ve düzen eksikliği ortamında Santo, haksızlıkların öcünü alan bir halk kahramanı olarak yüceltiliyordu. Çizgi roman 35 yıl boyunca yayınlanır ve Meksika’nın en popüler çizgi roman serisi olarak tarihe geçer.

Santo’ya 1952 yılında The Man In The Silver Mask (El Enmascarado de Plata) adlı televizyon dizisi serisinde oynaması teklif edilir. Projede aslında dizinin kötü adamı başlangıçta kahraman olarak tasarlanmıştı. Fakat Santo bu teklifi gişede başarısız olacağı düşüncesiyle reddeder. Bunun üzerine rol başka bir ünlü ve kendisine benzer beyaz maskeli güreşçi olan El Medico Asesino’ya teklif edilir ve kabul eder. Filmin başarısı üzerine Santo daha sonra gelen tekliflere olumlu bakmaya başlar.

Santo’nun ilk filmi 1958 yılında Küba’da oldukça düşük bir bütçeyle ve çok hızlı çekilen The Evil Brain (El Cerebro del Mal) filmidir. Meksika sinemasında filmler çekimlerin başladığı yıla göre tarihlendirildiği için D. Wilt kaynaklarında bu film doğrudan 1958 yapımı olarak geçse de, bazı kaynaklarda çelişkili olarak 1961 başlığı altında listelenmiştir. Filmde Santo isimsiz maskeli bir ajanı canlandırmaktadır. Bu filmi takip eden ve yine Küba’da çekilen başka bir filmde de (The Infernal Men / Hombres Infernales) Santo yine maskeli isimsiz bir kahramandır ve polise uyuşturucu satıcılarıyla olan mücadelesinde yardım eder. Gerçekte bu ilk iki filmde Santo doğrudan ana kahraman değildi; Fernando Osés’in canlandırdığı maskeli dedektif “El Incognito”nun “El Enmascarado” adlı yardımcısı rolündeydi. Ayrıca bu yapımlar, Küba Devrimi patlak verdiği için başlangıçta dağıtımcı bulamamış, ancak yıllar sonra Santo’nun markası altında yeniden adlandırılarak vizyona girebilmiştir.

Bruce Wayne ve Clark Kent filmlerde suçla mücadele etmek için Batman ve Superman’e dönüşmesi gerekir ama El Santo her zaman El Santo’dur. Filmlerde, çizgi romanlarda ve güreş kariyerinde gerçek kimliği özenle saklanmıştır. Hatta El Santo maskesiyle uyur. Maskeli kimliğini korumak için çekim yerlerine yapım ekibinden ayrı uçaklarla seyahat etmiş, gümrükte dahi maskesini asla çıkarmamış ve çekimlerde yemek yiyebilmesi için çene kısmı kesik özel maskeler kullanmıştır.

1961 yılında prodüktör Alberto Lopez’le anlaşmasıyla “El Santo”nun film kariyeri kült klasik “Santo vs. The Zombies” filmiyle tam olarak başlar. Santo’nun sağlığında İngilizceye dublajlanan sadece 4 filminden biri (Santo contra las mujeres vampiro, Santo en el museo de cera ve Santo contra el doctor Muerte ile birlikte) olan bu filmin başarısı, Küba’da çekilen ilk filmlerinin de dağıtıma girmesini sağlamıştır. Santo’ya bu film için 1700 dolar ödenir. Fakat daha sonra 1964 yılında yapımcı Enrique Verhara ile çalışmaya başladıktan sonra ücretini arttırır. İlerleyen dönemde filmlerin görüntü teknolojisi değişmiş; Santo’nun 1966 yapımı Santo contra los villanos del ring filmi son siyah-beyaz filmi olurken, aynı yıl çekilen Santo en Operación 67 ilk renkli filmi olmuştur. Dönemin yapım şartlarında sansür nedeniyle çifte versiyonlar çekilmesi de yaygındı; nitekim 1968 yapımı Santo en el tesoro de Drácula filminin The Vampire and Sex adıyla ve 1970 yapımı Santo contra los jinetes del terror filminin The Lepers and Sex adıyla ayrı yetişkin versiyonları çıkarılmıştır.

Santo kariyeri boyunca 1958 yılından 1982 yılına kadar 52 Meksika filminde göstermiştir. Bunların içinden 9 tanesi ise ringdeki rakibi olan ve diğer ünlü maskeli kahraman Blue Demon’ın başrolde olduğu filmlerdir. Santo contra Blue Demon en la Atlántida (1969), Santo y Blue Demon contra los monstruos (1969), Santo y Blue Demon en el mundo de los muertos (1969), Santo y Blue Demon contra Drácula y el Hombre Lobo (1972), Santo y Blue Demon en las bestias del terror (1972) ve Santo y Blue Demon contra el doctor Frankenstein (1973) bu ortaklıkların öne çıkan örnekleridir. Santo’nun en iyi filmi The Mummies of Guanajuato (1970) dur. Ticari açıdan en büyük gişe başarısını elde eden bu filmde Santo’ya diğer maskeli kahramanlar Blue Demon ve Mil Mascaras eşlik etmektedir. Mil Mascaras, Santo’nun bir sözleşme anlaşmazlığı yaşaması ve Blue Demon’ın sakatlanması sonucu bu seri filmlerinde yükselen bir yıldız olmuştu. Hatta Santo, çekim yoğunluğu yüzünden Los Campeones Justicieros filminde yer almayı bu dönemde reddetmek zorunda kalmıştı. Santo filmleri hızlı üretilse de bazı filmlerin vizyon süreçleri düzensizdi; Santo en el misterio de la perla negra (1971) İspanya’da 1971’de vizyona girmesine rağmen Meksika’da 1975’e kadar gösterilememişti. 1977 yılında maskeli kahramanlar filmlerinin popülaritesi kaybolsa da (bunda 1976’da yeni devlet başkanının seçilmesiyle devlet fonlarının kesilmesi ve Hong Kong’dan ithal edilen kung fu filmlerinin yaygınlaşması etkili olmuştur) El Santo bu dönemde birkaç filmde daha oynayacak ve 1982 yılında Florida’da çekilen Fury of the Karate Experts (La Furia de las Karatecas) filmiyle sinema kariyeri ve güreş kariyerine son verecektir. Türün sonunu simgeleyen yapımlardan biri de Teksas’ta çekilen Misterio en las Bermudas (1977) olmuştu ki, bu dönemdeki en popüler iki filminin yapımcılığına Rogelio Agrasanchez Jr. ve babası önemli katkı sağlamıştır.

Sinemadaki etkisi o denli büyüktü ki, 1976-1978 yapımı México de mis amores belgesel filminde Asesinos de otros mundos filminden kliplerle anılmıştı. Vefatının ardından ise anısı pek çok şekilde yaşamaya devam etti; oğlu El Hijo del Santo babasının 1981’de cameo yaptığı Chanoc y el hijo del Santo contra los vampiros asesinos filminin ardından Infraterrestre (2001) filminde ve babasını Daniel García’nın canlandırdığı Santo: la leyenda del enmascarado de plata (1993) adlı biyografide kendisini oynadı. Bunların dışında Türkiye yapımı 3 Dev Adam (1973) ile Kanada yapımı Jesus Christ Vampire Hunter gibi izinsiz veya gayriresmi uyarlamalarda boy göstermiştir.